Geachte minister Frank Vandenbroucke,
Er bestaan momenten waarop een samenleving zichzelf verraadt, niet door oorlog of crisis, maar door de subtiele overtuiging dat enkel datgene wat meetbaar is, nog waardevol mag zijn.
Wij leven in een tijdperk waarin een bloedwaarde soms meer gewicht krijgt dan een menselijk verhaal. Waar een laboratoriumrapport sneller geloofd wordt dan het lichaam van degene die er dagelijks in woont.
En toch blijft het menselijk lichaam een wonderlijk universum dat zich niet altijd laat reduceren tot grafieken, statistieken of protocollen.
Gelukkig maar. Anders waren we geen mensen meer, maar wandelende Excel-bestanden met een ziekenfondsnummer.
Ik schrijf u deze brief niet vanuit rebellie tegen de klassieke geneeskunde. Integendeel. Ik ben dankbaar voor de wetenschap wanneer zij levens redt, pijn verlicht en kennis vooruit stuwt. Maar wetenschap was oorspronkelijk nooit bedoeld als een gesloten kathedraal van absolute waarheden. Zij begon als nieuwsgierigheid. Als nederigheid tegenover het onbekende.
Juist daarom raakt het mij diep wanneer homeopathie, natuurlijke geneeskunde en acupunctuur steeds vaker collectief worden weggezet alsof zij niets meer zijn dan folkloristische voetnoten uit een irrationeel verleden.
Dat verleden is nochtans bijzonder lang.
Acupunctuur werd reeds toegepast toen Europa nog dacht dat slechte geesten hoofdpijn veroorzaakten.
Kruidenleer bestond eeuwen vóór de eerste farmaceutische multinational.
De mens behandelde zichzelf met planten, aanraking, energie, rust en observatie lang voordat hij bijwerkingenlijsten van drie pagina’s begon te drukken in lettertype 4.
En ja, niet alles uit de natuurlijke geneeskunde is heilig. Maar ook niet alles uit de klassieke geneeskunde is foutloos. Vraag dat gerust aan de bijsluiter van eender welk geneesmiddel; die leest soms als een existentialistische thriller.
Voor mensen zoals ik is dit bovendien geen filosofisch debat.
Sinds mijn kindertijd reageer ik gevaarlijk allergisch op een groot deel van de klassieke medicatie.
Wat voor velen ‘standaardbehandeling’ heet, kan voor mijn lichaam aanvoelen als Russische roulette in een witte doktersjas. In zulke omstandigheden worden alternatieve en aanvullende behandelwijzen geen luxe, geen modeverschijnsel en zeker geen ideologie, maar een noodzakelijke zoektocht naar evenwicht.
Want gezondheid is meer dan symptoombestrijding alleen.
Een mens is niet louter biochemie.
Wij zijn ook emotie, stress, herinnering, omgeving, voeding, slaap, trauma, ademhaling, verbondenheid en betekenis. Het lichaam spreekt voortdurend een taal die de moderne samenleving soms verleerd lijkt te verstaan.
Een holistische visie betekent niet dat men wetenschap afwijst. Het betekent dat men erkent dat de mens méér is dan de som van zijn organen.
Misschien schuilt ware intelligentie niet in het elimineren van alles wat niet perfect verklaard kan worden, maar in het vermogen om complexiteit te verdragen zonder onmiddellijk te willen domineren.
Want eerlijk gezegd, minister:
een samenleving die enkel nog gelooft in wat patenteerbaar is, loopt het risico haar ziel te verliezen.
Ik vraag u daarom niet om de klassieke geneeskunde te vervangen.
Ik vraag u om de arrogantie van absolute exclusiviteit los te laten.
Laat ruimte bestaan voor dialoog tussen disciplines. Voor integratieve zorg.
Voor artsen die durven luisteren.
Voor patiënten die hun eigen lichaam kennen. Voor mensen die tussen de protocollen vallen.
Want medeleven is geen pseudowetenschap.
Menselijkheid heeft geen dubbelblind placebo-onderzoek nodig om haar waarde te bewijzen.
En misschien, heel misschien,
is een samenleving pas echt gezond wanneer zij niet alleen vraagt:
‘Werkt het statistisch?’
maar vooral:
‘Helpt het de mens?’
Met oprechte hoop op meer wijsheid, nuance en menselijkheid in het gezondheidsbeleid,
Sophie MG
